SULTANIN ŞANI MÜCHEVHERİNDEN BİLİNİR: OSMANLI PADİŞAHLARI TAKILARI

600 yıllık çınar Osmanlı Devletinin yıkılışı için pek çok sebep sayılır. Gerileme döneminde Osmanlı her alanda gerilerken lükste ve mücevher kullanımında ilerlemiştir dersek Devletin yıkılış sebeplerinden birini söylemiş oluruz. Osmanlı padişahları mücevherleri sadece takı için kullanmıyorlardı. Tahtlarında, kılıçlarında, kalkanlarında ve bilumum tüm kullandıkları eşyalarda elmas, zümrüt, yakut gibi değerli taşların olmasını istiyorlardı. Artık geçmiş başarıların geri kaldığı bu dönemde Osmanlı Sultanlarının şanı sahip olduğu kıymetli mücevherat ile ölçülüyordu. Halkın arasına bu mücevherat olmadan çıkamıyorlardı. Savaşlara ise mücevherlerle bezenmiş tahtları, kalkanları ve kılıçlarıyla gidiyorlardı. Bu durum tarihimiz için acı olsa bile değerli taşları ve takıları sevenler için paha biçilmez sanat örneklerinin oluşmasını sağlamıştır. Şimdi Osmanlı Padişahları mücevherleri ve takıları ile ilgili bazı olmuş hikâyeleri anlatacağız.

İlk Sultanlar takı takmayı ve lüksü sevmezdi. Sadeliği tercih ederdi. Fakat bu durum Yükselme Devri ile birlikte değişmiştir.

santamariajewels.com

Sultan Selim’in Vasiyeti

Sultan Selim namı diğer Yavuz Sultan Selim Mısır ve Arabistan seferleri sonucu oradan edindiğin ganimetlerle hazineyi ağzına kadar doldurmuştu ve şöyle bir vasiyette bulunmuştu: Artık hazine Selimden sonra hangi padişah gelirse gelsin Sultan Selim’in mührüyle mühürlenecekti. Eğer yeni gelen padişah kendi mührünü kullanmak isterse hazineyi Selim’in doldurduğundan daha fazla doldurması gerekecekti. Bununla Selim torunlarına kendi doldurduğun hazineyi doğru kullanmaları adına bir öğüt vermek istemiştir.

Kanuni’nin Mücevher Merakı

Birbiri arkasına kazanılan savaşlar sonrasında Kanuni Sultan Süleyman Osmanlı Devletini artık muhteşem bir devlet olarak görüyordu. Kanuni bu muhteşemliği kıymetli madenlerle özdeşleştirmiştir. Kendisi gençliğinde mücevher eğitimi almıştır. Padişahlığında ise kendi tasarımlarını yurtiçinden ve yurt dışından sanatçılara yaptırmıştır. Osmanlıda mücevher kültürünün yerleşmesinde öncü rol oynamıştır.

Savaşlarda Mücevherlerin Hazineye Bağışlanması

Osmanlı sultanlarını birbirinden ihtişamlı takılarının ve mücevherli eşyalarının pek azı günümüze ulaşmıştır. Bunun bir sebebi savaşlarda Osmanlı maliyesinin kaynak bulamadığı zamanlarda Padişahlar özel eşyalarını hazineye bağışlamalarıdır. Savaşı bu şekilde finanse ediyorlardı. Gösterdikleri bu asil davranışlar sonucu bu nadide eserler günümüze gelememiştir.

Kaşıkçı Elmasının Hikâyesi

Hazinenin nadide parçalarında biri olan bu elmas Avcı Mehmet döneminde kaybolur. Bunu birisi çöplükte bulur. Çarşıya pazara düşen elmas bir kaşık karşılığında bir kaşıkçı tarafından satın alınır. Bu durumu öğrenen hazine görevlisi elması kaşıkçıdan alır ve hazineye geri koyar. İşte meşhur kaşıkçı elmasının ismi buradan gelmektedir.

Padişahların Sorguç Tutkusu

Sorguç aslında eski Türkçede kuşun üstündeki tüylerin adıdır. Sonradan kadın başlıklarının üstüne mücevherlerden ya da tüylerden yapılan süsün adı olmuştur. Zamanla Türk devletlerinin şehzadeleri ya da sultanları tarafından kullanılan bir süse dönüşmüştür. Özellikle sultanlar bir sefere giderken sorguç takınırlardı. Osmanlıda da mücevherler ile süslenmiş sorguçlar Padişahlar tarafından kullanılıyordu. Tahta çıkma törenlerinde ise takınılması artık bir gelenek olmuştu.

WhatsApp WhatsApp - Canlı Destek